Lespritdujudo, nje nga revistat me te medha sportive ne France, i ka kushtuar nje reportazh te vecante xhudisteve te ekipit Vllaznia, ne Vau Dejes, qe drejtohen nga Anton Shkoza. Nje gazetar i revistes, ka mberritur prane palestres ku eshte njohur ne detaje me cdo element te stervitjes.
ARTIKULLI:
Historia e Shoqata Judo Vllaznia në Shkodër — një bastion i pathyeshëm i xhudos shqiptare
Ngushtësisht e lidhur me historinë e vendit të saj, xhudoja shqiptare, e cila numëron vetëm një numër të kufizuar klubesh, di se mund të mbështetet tek bastioni i saj i palëkundur, Shoqata Judo Vllaznia, në qarkun e Shkodrës. Pikërisht aty ku gjithçka nisi në fillim të viteve 1990.
Teksti dhe fotot: Antoine Frandeboeu
Është e vështirë të gabosh teksa ngjitesh përgjatë rrugës SH5, arteria kryesore e Vau i Dejës, ndërsa burrat e kësaj komune me mezi gjashtë mijë banorë shijojnë kafenë në tarracë këtë të hënë të Pashkëve, të shënuar nga lajmi i ndarjes nga jeta të Papa Françeskut në mëngjes.
Midis tabelës “Akademi Albania Judo Kodokan”, që duket sikur sfidon kohën, dhe kalendarit të klubit me shumë foto grupi me judogi, që zë një vend të dukshëm në pjesën më të madhe të bizneseve, mjaftojnë vetëm disa çaste për t’u siguruar se ke mbërritur në vendin e duhur.
Më pas mbetet vetëm të përmendësh mbiemrin “Shkoza”, dhe menjëherë fytyrat e njerëzve ndriçojnë nga kureshtja dhe dëshira për të bërë muhabet, për t’u siguruar se kush je.
“Kë po kërkon? Antonin, kushëririn tim?”, buzëqesh njëri prej tyre, ndërsa paguan fshehurazi faturën në Bar Barcelona.
Në fakt, është pikërisisht gjurma e tij që duhet ndjekur për të kuptuar se si kjo disiplinë u ngulit në këtë qark rural të veri-perëndimit të Shqipërisë, rreth njëqind kilometra nga kryeqyteti Tirana.
Një mërgim …
Ndërsa rënia e Bashkimit Sovjetik po bëhej gjithnjë e më e prekshme përmes politikave të Mikhail Gorbaçovit gjatë pjesës së dytë të viteve 1980, Shqipëria — e drejtuar me dorë të hekurt nga Enver Hoxha nga viti 1945 deri në vdekjen e tij, dyzet vjet më pas, dhe më pas nga Ramiz Alia, i lindur në Shkodër — mbetej ende besnike ndaj komunizmit stalinist dhe statusit të saj si shteti i parë ateist në botë, i shpallur në vitin 1967.
Ky izolim i thellë nuk e pengoi popullsinë, veçanërisht të rinjtë, të ngrinin zërin gjithnjë e më fuqishëm kundër regjimit, edhe pse kjo shpesh shoqërohej me shtypje të ashpër.
I konsideruar si kundërshtar i regjimit, Anton Shkoza, atëherë 24-vjeçar, u detyrua — ashtu si mijëra bashkatdhetarë — të emigronte në Greqi e më pas në Itali, në fund të vjeshtës së vitit 1990.
Një kthesë vendimtare në jetë
Kjo periudhë shënoi një kthesë në jetën e tij, sepse në Lombardi ai njohu Angelo Boschetti-n, një profesor xhudoje që e mori nën kujdes deri në rikthimin e tij në atdhe menjëherë pas rrëzimit të regjimit të Alias, përmes zgjedhjeve parlamentare të marsit 1992.
“Natyrshëm, sapo u ktheva, fillova të ofroja xhudo në qytetin tim të lindjes, për t’ia bërë të njohur disiplinën sa më shumë njerëzve,” tregon ai, që verën e ardhshme mbush gjashtëdhjetë vjeç.
Por shumë shpejt ai takon një përfaqësues të forcave speciale, i cili interesohet aq shumë, saqë e bën Antonin pjesë të njësisë në Tiranë, ndërsa njëkohësisht ai bëhet instruktor xhudoje. Mekanizmi u vu në lëvizje në kryeqytet, pa harruar miqtë në Vau i Dejës, të cilët po ashtu i kërkonin të ndante me ta këtë dije të re, edhe pse ende embrionale, sapo ai u kthye në trojet e veta.
Në vitin 1993, dojoja e parë e xhudos në vend lindi… në shtëpinë e tij.
Përballje me më të mirët
Edhe pse Aurora ishte vetëm disa muajshe gjatë këtyre përpjekjeve të para që i ati u ofroi banorëve lokalë, ajo nuk iu largua kurrë tapetit, të cilin e shkelte prej moshës vetëm katër vjeç.
“Nuk ishte privilegj të isha vajza e profesorit,” thotë ajo me buzëqeshje, ndërsa drejton nxehjen energjike — me numërim në japonisht — të një grupi fëmijësh.
“Duhej të dija gjithçka dhe të isha shembull. Nuk kisha të drejtë të gabohesha. Me kalimin e kohës besoj se kjo rreptësi më dha shumë forcë.”
Kaq nuk mjaftoi, sepse gjatë përgatitjeve për Lojërat Olimpike të Sidneit, në kategorinë -81 kg, Anton pësoi një rënie të rëndë në stërvitje që e la tetraplegjik.
“Atëherë unë isha shtatë vjeçe dhe shumë shpejt roli im u rrit — në shtëpi, në klub ku fillova të stërvisja që në moshën 14-vjeçare, por edhe në gara…”
Anton kujton me humor se kishte rivalizuar denjësisht madje edhe me Djamel Bouras, kampion olimpik në fuqi, në Lojërat Mesdhetare Bari 1997:
“Me çdo kundërshtar tjetër uki-otoshi im do të vlente ippon, por jo atë ditë!”
Majlinda Kelmendi dhe miqësia me Pejën
Për shkak se në fillim nuk mund të përfaqësonte Kosovën e tij në arenën ndërkombëtare, Majlinda Kelmendi luftoi me tre shkronjat ALB në shpinë, derisa arriti kulmin në Rio 2016.
Një rivale që Aurora nuk e kishte parë kurrë më parë — madje Majlinda ishte pjesë e klubit për disa sezone, për arsye ligjore, duke krijuar kështu lidhje të forta me miqtë nga Peja, mes tyre Akil Gjakova, kampion Europe 2021.
“Vllaznia” — më shumë se sport
Para se të na çonte te shtëpia e babait të tij, e vendosur… në rrugën “Anton Shkoza”, djali i tij në të tridhjetat shpjegon ambicien për 70 praktikuesit e klubit:
“Fjala ‘Vllaznia’ ka shumë domethënie për ne. Me këtë të kaluar të vështirë dhe historinë tonë familjare, solidariteti ka qenë gjithmonë pjesë e jona. Në vitin 2007 Bashkia na dha një ndërtesë ku ne ngritëm dojon, edhe pse verës është si sauna dhe dimrit si frigorifer. Por këtu të gjithë janë të mirëpritur — pa dallim feje, komuniteti apo prejardhjeje.”
Ai shton:
“Ne nuk jemi këtu të bëjmë kampionë me çdo kusht — ne duam të rrisim të gjithë. Fëmijët të kuptojnë pse janë në tapet/tatam. Gara nuk është detyrim, edhe pse marrim pjesë në shumë turne në rajon — Kosovë, Kroaci, Mal i Zi, Serbi — të cilat janë shumë formuese.”
Ndërkohë Xhovani, kampion i Shqipërisë në mars në kategorinë -73 kg, zhvillon stërvitjen me fëmijët, ndërsa Aurora shton:
“Prindërit kanë besim tek ne. Ne duam të tregojmë se me vullnet dhe pasion gjithçka është e mundur. Sporti është i dobishëm për shoqërinë dhe mund të nxjerrë breza të rinj të denjë për sfidat e sotme.”
“Sporti është i mirë për shoqërinë”
“Edhe pse nuk kemi shumë mjete, ne duhet të ecim përpara për t’i dhënë një të ardhme rinisë sonë që ka pak mundësi këtu. Kjo është detyra jonë,” thotë Luigi Shkoza, nën vështrimin mbështetës të Antonit, librat e të cilit të përkthyer në italisht vazhdojnë të shërbejnë për përhapjen e xhudos në të gjithë vendin.
Ai e di mirë:
E ardhmja e xhudos shqiptare është në duar të sigurta.
Shoqata Judo Vllaznia — një model që i reziston kohës
Ashtu si banorët e zonës që nuk tundën as nga reshjet e fuqishme apo mungesa e energjisë, edhe familja Shkoza qëndron e palëkundur në misionin e saj tashmë prej mbi 30 vitesh: të edukojë, të bashkojë dhe të rrisë breza të rinj përmes xhudos.
💬
